13-10-06

170 - KALLIGRAFIE : 1 SCHRIFTONTWIKKELING


kalligrafie





KALLIGRAFIE : 1 SCHRIFTONTWIKKELING

spijkerschrift
Het woord 'kalligrafie' komt van het Grieks 'kallos' (= schoon) en 'graphein' (= schrijven), en betekent dus letterlijk 'schoonschrijven'.

De eerste vormen van schrift werden ontwikkeld door de Sumeriërs (in het gebied dat men 'Mesopotamië' noemde, de streek van het huidige Irak) met hun spijkerschrift dat in klei werd geschreven.
hieroglief
Later ontwikkelden de Egyptenaren het hiërogliefenschrift, en nog later waren het de Feniciërs en de Grieken die een schrift van lettertekens ontwikkelden, dat door de Romeinen werd overgenomen en aangepast.
trajanus
Dit resulteerde in de 'Romeinse Kapitalen' (hoofdletters) die je kan bewonderen in Rome op de zuil van Trajanus. Vanuit dit alfabet ontwikkelden zich later alle andere westerse schriftsoorten tot het schrift dat wij vandaag schrijven.
unciaal
Vanuit deze Romeinse Kapitalen ontwikkelden zich achtereenvolgens o.a. :

* de Unciaal (3e tot 8e eeuw)

karolingisch

* de Karolingische Minuskel (9e tot 12e eeuw) : de eerste echte kleine letters (minuskels) onder de regeerperiode van Karel de Grote.
textura
* de gotische Textura (13e tot 15e eeuw)
hum.cursief
* het Humanistisch Cursief (16e tot 18e eeuw), ook genoemd Italic of Kanselarijschrift
rietsnijden
Al deze lettertypes werden in het begin geschreven met een rietpen die aan een zijde versneden was tot een beitelvormig uiteinde, zodat er bij het schrijven afwisseling ontstond tussen dunne en dikkere lijnen.
ganzeveer
Vanaf de 7e eeuw zou de ganzeveer haar intrede doen en gedurende eeuwen het schrijfinstrument bij uitstek worden, tot de eerste metalen pennen op de markt kwamen in het begin van de 19e eeuw.
scriptorium
In onze Westerse cultuur waren het in de Middeleeuwen de monniken die handschriften copieerden en versierden. In het scriptorium (schrijfzaal) schreven zij met de ganzeveer die zo gesneden was dat ze een beitelvormig uiteinde had.
copperplate
Vanuit het Humanistisch Cursief ontwikkelde zich het Copperplate (19e eeuw). Dit schrift werd met een spitse ganzeveer en vanaf 1830 met een metalen spitse pen geschreven. Voor het eerst werden de meeste letters aan elkaar vast geschreven. Dit schrift wordt ook wel 'zwelschrift' of 'anglaise' genoemd. Regelmatige bezoekersvan deze blog hebben waarschijnlijk reeds opgemerkt dat dit het schrift is dat gebruikt wordt om jullie naam in kalligrafie te schrijven !
schoonschrift
Uit het zwelschrift groeide in de 20e eeuw het schoonschrift zoals wij dat kennen. Ondertussen hadden vulpen en later ook de balpen hun intrede reeds gedaan.